Пукет веќе не е тивко катче за сивите шеми
Ако некогаш сте слушнале од агент или 'консултант' дека најлесен начин да поседувате земјиште или бизнис во Тајланд е преку тајландски содружник кој формално држи мнозински удел, а вие всушност управувате со се - тоа поглавје полека се затвора. Во мај 2026 година, директорот на тајландскиот Департмент за развој на бизнисот (ДБД), Панупонг Најанапакорн, го кажа тоа јасно: ерата на номинални тајландски акционери е при крај. Под ревизија моментално се 118.000 компании со странско учество низ целата земја, а ова не е локализирана акција во Пукет, туку национална кампања.
Директен одговор: Тајландските власти во моментов проверуваат 118.000 фирми со странско сопственство помеѓу 0,01% и 49,99%, плус дополнителни 6.551 компании каде странците поседуваат над 50% од удели, а бројот на високоризични регистрации веќе паднал за над 60% од јануари 2026 година. Ова значи дека секоја структура заснована на 'номинален' тајландски содружник треба веднаш да се преиспита, бидејќи казните вклучуваат затвор до 3 години, глоби, присилна ликвидација на фирмата и депортација.
Зошто ова е важно за секој кој купува имот во Тајланд преку компанија
За странските инвеститори кои со години користеле шеми со номинални акционери за да го заобиколат Законот за странски бизнис (Foreign Business Act, ФБА), ова е јасно предупредување. Според Nation Thailand, властите веќе означиле околу 53.000 потенцијално ризични корпоративни поврзувања и околу 2.000 'мулски' банкарски сметки како дел од поширокатa истрага. Бројките зборуваат сами за себе - ова не е закана, туку веќе активна кампања со мерливи резултати.
Колку сериозен е проблемот во туристичките провинции
За македонски купувач кој размислува за вила во Бангтао или земјиште на Ко Самуи, најрелевантни се токму локалните бројки:
| Провинција | Регистрирани компании | Со странски акционери | Процент |
|---|---|---|---|
| Пукет | ~30.000 | најголем кластер во земјава | ~40% |
| Сурат Тани (Ко Самуи и Ко Панган) | 16.811 | 11.426 | ~68% (највисок процент во земјава) |
| Краби | 3.587 | 749 | 20,88% |
| Панг Нга | 1.685 | 346 | 20,53% |
Во Пукет, неодамнешна проверка опфатила над 30.000 фирми и означила повеќе од 600 компании како ризични поради потенцијални номинални шеми. Паралелно, посебна полициска операција со повеќе фази (Operation Dismantle Foreign Nominee Network, Фаза 4) веќе резултирала со гонење на 16 лица преку осум рации, 361 компанија под истрага и 149 субјекти кај кои е утврдено дека странски акционери контролираат над 50% од земјиштето во сопственост на фирмата.
Што точно забранува тајландскиот закон
Законот за странски бизнис од 1999 година (Foreign Business Act) им забранува на странците да поседуваат повеќе од 49% од уделите во компании кои се занимаваат со ограничени деловни активности, освен со посебна дозвола. Проблемот не е самото постоење на тајландски содружник, туку кога тој содружник е чисто формален - без реален капитал, без учество во управувањето, само име на хартија.
Затоа ДБД сега бара од тајландските акционери документирани докази за потеклото на средствата со кои го платиле својот удел - банкарски изводи, даночни пријави, доказ за приходи. Номинален удел без реален капитал зад него повеќе нема да помине проверка.
Кои казни следуваат ако се открие номинална шема
Последиците не се симболични:
- Административни глоби
- Кривично гонење со затвор до 3 години
- Присилна ликвидација на правното лице
- Депортација на странскиот сопственик
Важно е да се знае дека казните можат да се однесуваат и на странскиот инвеститор и на тајландскиот номинален акционер, значи ризикот не го носи само едната страна.
Легалните патишта кон целосно странско сопственост
Добрата вест е дека Тајланд не им ги затвора вратите на странските инвеститори, туку ги затвора алтернативните заобиколувачки шеми. Постојат два законски пата кон целосна контрола врз бизнисот:
- BOI Promotion - инвестициска лиценца од тајландскиот Одбор за инвестиции, која дозволува 100% странско сопственост, даночни поволности и право на вработување странски персонал. Погодна е за технологија, производство, услуги и уште неколку сектори.
- Foreign Business License (FBL) - лиценца издадена од Министерството за трговија за активности кои не се покриени со BOI. Процесот трае од 60 дена, а потребен е минимален регистриран капитал, најчесто почнувајќи од 3 милиони бати, зависно од дејноста.
Чекор по чекор: како да ја усогласите вашата структура
-
Направете ревизија на вашата тековна корпоративна структура. Ако вашата тајландска компанија се потпира на номинални акционери, ова треба веднаш да се идентификува. Ангажирајте лиценциран правник со искуство во ФБА.
-
Проверете ја документацијата на тајландските акционери. Секој тајландски содружник треба да може да покаже банкарски изводи и даночни записи што докажуваат реално потекло на средствата за неговиот удел. Ако таквите документи не постојат, шемата најверојатно ќе биде класифицирана како номинална.
-
Изберете го вистинскиот механизам за законско сопственост. За бизниси во категории ограничени со ФБА, постојат само два законски пата - BOI Promotion или FBL.
-
Аплицирајте за BOI Promotion ако вашиот бизнис се квалификува.
-
Аплицирајте за FBL за активности кои не се покриени со BOI, имајќи предвид дека процесот трае од 60 дена.
-
Реструктурирајте ја акционерската база доколку е потребно. Ако одлучите да задржите тајландски партнери, погрижете се нивното учество во управувањето и финансирањето да биде реално. Формализирајте договор меѓу акционерите преку тајландски правник.
-
Подгответе ја компанијата за инспекција - средете сметководствени записи, записници од состаноци на акционери и одбор, и регистарот на акционери. ДБД координира проверки со Департментот за специјални истраги (DSI) и даночните власти, па несовпаѓањата помеѓу корпоративната и даночната документација лесно се откриваат.
-
Побарајте стручен совет пред да патувате. Ако планирате патување во Тајланд за разгледување имоти и средби со правници, закажете однапред - целосна структурна ревизија може да трае 2-4 недели.
Дали ова влијае на купувањето станови (кондо)?
Не. Законот за кондоминиуми (Condominium Act) им дозволува на странците директно да поседуваат до 49% од единиците во една зграда со станови, без потреба од компанија или номинален содружник. Целата кампања е насочена кон компаниите преку кои странците купуваат земјиште, вили или водат бизниси ограничени со ФБА - не кон директното сопственост на кондо-единици.
Често поставувани прашања
Што е номинален акционер во Тајланд?
Номинален акционер е тајландски државјанин кој формално држи удели во компанија, но не вложил реален капитал и не учествува во управувањето. Оваа шема се користи за заобиколување на ограничувањето од ФБА за странско сопственост над 49%. Од 2026 година, ДБД активно ги идентификува ваквите структури.
Колку брзо може да се добие BOI Promotion?
Прегледот на апликацијата за BOI обично трае 60 до 90 работни дена, а подготовката на документацијата може да одземе уште 2-4 недели. Препорачливо е процесот да започне што поскоро, со оглед на засилената контрола.
Дали крипкдаунот е ограничен само на туристичките провинции?
Не. Панупонг Најанапакорн изричито изјавил дека станува збор за национален проблем. Статистиките од Пукет, Ко Самуи и Краби се наведуваат како најилустративни примери, но спроведувањето тече низ целата земја.
Што да направам ако мојата компанија веќе користи номинална структура?
Спроведете итна правна ревизија, идентификувајте го соодветниот пат за легализација (BOI, FBL или реструктуирање со вистински тајландски партнери) и започнете со преминот. Доброволното усогласување на структурата го намалува ризикот од кривично гонење.
Заклучок: прилика за оние што дејствуваат навреме
Тајланд не им ги затвора вратите на странските инвеститори - ги затвора заобиколниците. Оваа разлика е клучна. Оние кои сега преминуваат кон легални сопственички структури ќе ги заштитат своите бизниси и ќе стекнат реална конкурентска предност во однос на оние што сè уште се потпираат на номинални шеми. Ако размислувате за инвестиција во Пукет или друга провинција и не сте сигурни дали вашата планирана структура е усогласена со новите правила, тимот на Недвижности во Тајланд може да ве насочи кон правници и консултанти со проверено искуство во ФБА и BOI постапки.
Извор: Nation Thailand